ترمیم آسیب نخاع با سلول بنیادی

طی یکی دو دهه گذشته، تیم‌های تحقیقاتی زیادی سعی داشته‌اند از پتانسیل سلول‌های بنیادی برای درمان آسیب‌های مختلف از جمله آسیب طناب نخاعی استفاده کنند. اما در اکثر روش‌های مورد استفاده رشد و تکثیر سلول‌های بنیادی گرافت شده به جایگاه آسیب نخاعی به دلایل مختلفی با محدودیت مواجه بوده است. برای مثال، ناحیه آسیب معمولا بوسیله ماتریکس خارج سلولی احاطه می‌شود که همانند بافت اسکاری که در بافت‌های سطحی ایجاد می‌شود، مانع از رشد و تکثیر سلول‌ها در ناحیه آسیب می‌شود. محققین در مطالعه‌ای جدید از سلول‌های پیش ساز عصبی(NPCs) مشتق از طناب نخاعی انسانی برای درمان میمون‌های رزوس استفاده کردند. این میمون‌های رزوس زیست شناسی و فیزیولوژی مشابه با انسان دارند. از آنجایی که این سلول‌های پیش ساز عصبی از طناب نخاعی جنین‌های هشت هفته انسانی جداسازی شدند، دارای برنامه رشد فعالی بودند که گسترش آکسونی را حمایت می‌کرد و در برابر مهار کننده‌های موجود در سیستم عصبی بالغین مقاومت نشان میداد. دو هفته بعد از آسیب اولیه، محققین نزدیک به ۲۰میلیون سلول عصبی پیش ساز را به جایگاه آسیب میمون‌ها پیوند کردند. این سلول‌های پیش ساز عصبی از حمایت کوکتیلی از فاکتورهای رشد و داروهای سرکوب کننده ایمنی برخوردار بودند. طی یک دوره ۹ماهه، گرافت شروع به رشد کرد و مارکرهای عصبی کلیدی را بیان کرد و صدها هزار آکسون را در ناحیه آسیب دیده ایجاد کرد. رفته رفته مشاهده شد که این میمون‌ها تا حدی عملکرد حرکتی شان ریکاور شد. از همه مهم تر، محققین بازسازی آکسون‌های قشری نخاعی را مشاهده کردند که برای حرکات ارادی انسان حیاتی هستند. به عقیده محققین گذشت زمان احتمالا شاهد ریکاوری هر چه بیشتر این جانوران خواهد بود و با رسیدن به قطعیت مبنی بر موثر بودن این سلول درمانی ها در مدل جانوری مانند میمون رزوس، می‌توان به آینده استفاده از این سلول‌ها در درمان آسیب‌های نخاعی امیدوار بود. منبع

ترمیم آسیب نخاعی

تیمی از محققین توانسته‌اند با استفاده از کیتوسان حامل نوروتروفین، میمون‌های رزوس مدل شده برای آسیب‌های نخاعی حاد را با موفقیت درمان کنند و منجر به ریکاوری عملکردی آنها شوند. کیتوسان یک پلی ساکارید مشتق از پوسته کیتینی میگوهای آب شیرین و سایر سخت پوستان است. این ماده با کاهش خونریزی و اثر ضد باکتریایی که دارد، کاربردهای پزشکی بالقوه‌ای پیدا کرده است و در بسیاری از مطالعات از آن به عنوان یک ناقل دارویی استفاده شده است. از طرف دیگر، نوروتروفین، یک فاکتور نوروتروفیک است که رشد و تمایز نورون‌ها و سیناپس‌های جدید را تحریک می‌کند. درمان و ریکاوری آسیب نخاعی به دلایل متعددی از جمله اثر مهاری سیتوکین‌های التهابی و سایر فاکتورها، بعد از بروز آسیب معمولا به سختی انجام می‌گیرد. محققین کیتوسان بارگیری شده را به درون یک فاصله سه سانتی متری از طناب نخاعی سینه‌ای نیمه برش خورده و تهییج شده میمون رزوس وارد کردند و این امر منجر به بازسازی شدید آکسونی شد. نشاندار کردن نورون‌های حرکتی قشری نشان داد که آکسون‌های حرکتی در مسیر قشری نخاعی نه تنها به جایگاه آسیب و درون زیست مواد وارد می‌شوند، بلکه در امتداد ناحیه آسیب یک سانتی متری و به درون ناحیه دیستال طناب نخاعی رشد کردند. از طریق ترکیب تصویربرداری‌های پیشرفته، الکتروفیزیولوژی، تجزیه و تحلیل رفتار حرکتی، این محققین نشان دادند که کیتوسان با مهار سلول‌های التهابی و فراخواندن سلول‌های بنیادی عصبی اندوژن برای تکثیر و تمایز به شبکه‌های عصبی منجر به ریکاوری عملکردی حرکتی و حسی می‌شود. از آنجایی که این میمون‌ها و انسان‌ها، ژنتیک و فیزیولوژی مشابهی را نشان می‌دهند، این روش احتمالا قابل کاربرد برای ترمیم آسیب نخاعی انسانی نیز خواهد بود. منبع

اثر میلین روی سلول جوان

ریکاوری بعد از آسیب طناب نخاعی به طور قابل توجهی مشکل است و این آسیب‌ها معمولا منجر به ناتوانی و فلجی می‌شوند. در سال‌های اخیر، محققین به طور فزاینده‌ای از درمان‌های مبتنی بر سلول‌های بنیادی به عنوان روشی بالقوه برای ترمیم و جایگزینی سلول‌های عصبی آسیب دیده استفاده کرده اند. محققین گزارش کرده‌اند که میلین رت‌ها می‌تواند فرا رشد آکسونی را در سلول‌های پیش ساز عصبی رتی(NPCs) و سلول‌های بنیادی عصبی مشتق از سلول‌های پرتوان القایی(iPSC-NSCs) تحریک کنند. این یافته بسیار حائز اهمیت است زیرا میلین تا پیش از این به عنوان یک مهار کننده بالقوه برای بازسازی آکسون بالغین محسوب می‌شد. در این مطالعه جدید محققین فرا رشد نوریتی سلول‌های بنیادی عصبی و سلول‌های پیش ساز عصبی را روی بستر میلینی در پتری دیش‌ها مونیتور کرد. نوریت‌ها انشعاباتی از اجسام سلولی نورون‌ها هستند که هم می‌توانند آکسون و هم می‌توانند دندریت باشند. در هر دو مورد فرا رشد تا سه برابر افزایش پیدا کرد. در مطالعه‌ای دیگر با استفاده از رت‌های مدل شده برای آسیب نخاعی، این محققین نشان دادند که سلول‌های پیش ساز عصبی رتی و سلول‌های iPSCs-NSCs ایمپلنت شده به جایگاه آسیب، هر دو شمار بیشتری از آکسون‌ها را از طریق ماده سفید سیستم عصبی مرکزی بالغ(نه ماده خاکستری) گستراندند که با میلین میزبان رتی ارتباط مستقیم داشت. در این مولکولی به نام تنظیم کننده رشد عصبی ۱ یا Negr1 به عنوان یک میانجی بالغ بین آکسون و میلین عمل می‌کند و اجازه رشد را می‌دهند. مولکول Negr1در فرایندی دخیل است که به موجب آن سلول‌ها به سلول‌های مجاور می‌چسبند و بر همکنش می‌کنند. فاکتور رشد نقش مهمی را طی تکوین جنینی و بویژه در زمانی که نورون‌ها سریعا رشد می‌کنند و قبل از این که میلین اثر مهاری اش را بر جای بگذارد، بازی می‌کنند. زمانی که محققین سلول‌های بنیادی عصبی را به جایگاه آسیب نخاعی پیوند کردند، این سلول‌ها ده‌ها هزار آکسون را به خارج از جایگاه آسیب و تا فاصله ۵۰ میلیمتری گستراندند. از طرف دیگر آکسون‌های بالغ زمانی که تحریک به رشد می‌شوند، صدها آکسون را تا یک میلیمتری می‌گسترانند. این یافته نشان می‌دهد که چرا فرا رشد آکسونی سلول‌های بنیادی عصبی ایمپلنت شده بهتر از آکسون‌های بالغ آسیب دیده است. این یافته‌ها از ایجاد رویکردی که از سلول‌های پیش ساز عصبی و سلول‌های بنیادی مشتق از iPSCs برای درمان آسیب‌های نخاعی استفاده کند، حمایت می‌کند. منبع

نقش ورزش بر سلامتی

یک پژوهش پیشگامانه نشان می‌دهد که سلامت عصبی به میزان زیادی به سیگنال‌هایی بستگی دارد که از عضلات بزرگ بدن در ناحیه پاها به مغز فرستاده می‌شود. این مطالعه جدید نشان میدهد چرا بیماران مبتلا به بیماری‌های نورون‌های حرکتی مانند MS، آتروفی نخاعی عضلانی و سایر بیماری‌های عصبی اغلب زمانی که دامنه حرکتی شان محدود می‌شود، سریع تر تحلیل میروند. افرادی که قادر به انجام ورزش‌های طاقت فرسا(کلا ورزش کردن) نیستند یا فضانوردانی که به سفرهای فضایی می‌روند، نه تنها توده عضلانی شان را از دست می‌دهند بلکه شیمی بدن آنها نیز در سطح سلولی تغییر می‌کند و حتی سیستم عصبی آنها نیز دچار اختلالاتی می‌شود. در این مطالعه محققین از موش‌هایی استفاده کردند که حرکت پاهای عقبی‌شان به مدت ۲۸ روز محدود شده بود. این موش‌ها تغذیه و شرایط طبیعی داشتند و استرسی نیز نشان ندادند. در انتهای دوره آزمایش محققین ناحیه تحت بطنی مغز آنها را مورد ارزیابی قرار دادند. ناحیه تحت بطنی نیچ یا ریز محیط حاوی سلول‌های بنیادی عصبی محسوب می‌شود که در حفظ سلامت سلولی مغز نقش دارد. این مطالعه نشان داد که محدود کردن فعالیت فیزیکی موجب کاهش ۷۰ درصدی تعداد سلول‌های بنیادی عصبی در مقایسه با موش‌های طبیعی می‌شود. هم چنین در موش‌هایی که فعالیت حرکتی و ورزشی آنها محدود شده بود، هم نورون‌ها و هم اولیگودندروسیت‌ها به بلوغ کامل نرسیدند. محققین براین باورند که پاها بویژه در تمرین‌های استقامتی، سیگنال‌هایی را به مغز می‌فرستند که برای تولید سلول‌های عصبی سالم حیاتی هستند. علاوه براین مشخص شد که محدود کردن تمرینات ورزشی و حرکتی میزان اکسیژن را در بدن پایین می‌آورد و محیط غیر هوازی را ایجاد می‌کند که متابولیسم را تغییر می‌دهد. کاهش ورزش روی دو ژن که یکی از آن ا به نام CDK5Rap1 برای سلامت میتوکندریایی ضروری است، اثر می‌گذارد. نیازی به گفتن نیست که این میتوکندری‌ها موتورخانه تامین انرژی در سلول‌ها محسوب می‌شوند. در مجموع این مطالعه نشان می‌دهد که چقدر فعالیت‌های حرکتی و ورزشی می‌تواند در سلامت فرد تاثیر گذار باشد. منبع 

ته‌بندی: احتمالا به همین دلیل ورزش نکردن من هست که سیستم ایمنی بدنم بسیار ضعیف عمل میکنه یا بهتره بگم اصلا عمل نمیکنه و مرتب سرماخورده هستم.

موفقیت فاز انسانی سلول درمانی نخاع

محققین اعلام کردند که فاز یک مطالعه‌ای بالینی و انسانی مبنی بر پیوند سلولهای بنیادی عصبی به بیمارانی که دچار آسیب نخاعی بودند، منجر به بهبودی قابل توجه سه چهارم بیماران شده است و عوارض جانبی نیز ایجاد نکرده است. هدف اولیه از انجام این مطالعه بالینی ارزیابی بی‌خطر بودن سلولهای بنیادی بوده است و با توجه به نتایج بدست آمده هیچ گونه مشکلی نیز در بیماران مشاهده نشده است. نتایح این مطالعه نشان داده است که استفاده از این سلول درمانی برای بیماران موثر و بی خطر بوده است. در این مطالعه بالینی محققین از رده سلولهای بنیادی عصبی مشتق از طناب نخاعی انسانی استفاده کردند. چهار بیمار آسیب نخاعی که بین یک تا دو سال از ضایعه نخاعی‌شان به ناحیه مهره سینه T2-T12 می‌گذشت، متحمل ۶ تزریق سلولی شدند و در هر مرتبه ۲/۱ میلیون سلول بنیادی عصبی را دریافت کردند. ارزیابی‌های ۱۸ تا ۲۷ ماهه بعد از پیوند، چشم گیر نبود اما ترغیب کننده بود. آنالیز عملکرد حسی و حرکتی بیماران و هم چنین نتایج الکتروفیزیولوژی منجر به بهبودی قابل توجه در سه نفر از چهار بیمار شد. تعداد بیمار مورد مطالعه در این کارآزمایی زیاد نبود اما محققین را راضی به انجام مطالعه بیشتر در این زمینه کرده است. منبع

پاپوش: دوستان نخاعی هرگز در این توهم نباشند که روزی با درمان می‌شوند همان شخص سالم روز قبل از آسیب نخاعی. بدانید آسیب نخاعی همسان در دو فرد عوارض بسیار متفاوتی دارد و اصلا قابل قیاس نیست. من در بیمارستان، جانبازی را دیدم که ضایعه نخاعی گردنی بود اما فقط از مچ پا به پایین مشکل حس و حرکت داشت. شبکه دو سیما در روز ۱۶خرداد در برنامه‌ی آدم‌‌های خوب شهر، میزبان این فرد نخاعی بود که با عصا حرکت می‌کند‌(فیلم۵۰مگ)، یاد دارنده مدال طلای دوچرخه سواری کشور جناب منصور حیدری با همین شرایط افتادم.

جوش و تاول روی دست و پا و آفت دهان در کودکان، علت، علائم و درمان

بیماری دست، پا و دهان (HFM) یک عفونت ویروسی شایع است که باعث ایجاد تاول‌های قرمز دردناک در دهان، گلو و روی دست و پاها و ناحیه‌ی پوشک کردن کودک می‌شود. بیماری دست، پا و دهان واگیردار بوده و به‌راحتی از طریق دست نشسته، مدفوع، بزاق، مخاط بینی و یا مایع درون تاول‌ها به دیگران منتقل می‌شود. کودکان زیر ۵ سال در معرض بیشترین خطر برای ابتلا به بیماری دست، پا و دهان قرار دارند چراکه این عفونت در مراکز مراقبت از کودکان، مهدکودک‌ها و دیگر جاهایی که کودکان به یکدیگر نزدیک هستند شایع است. علاوه بر تاول‌ها، کودکان معمولاً به مدت چند روز تب کرده و به دلیل احساس درد به هنگام خوردن مایعات، بدن آن‌ها دچار کم‌آبی می‌شود. علائم بیماری معمولاً در عرض یک هفته از بین رفته و کودک به‌طور کامل بهبود پیدا می‌کند. بیماری دست، پا و دهان درمانی نداشته و واکسنی برای پیشگیری از آن وجود ندارد ولی پزشک می‌تواند راه‌هایی را برای درمان خانگی به شما پیشنهاد دهد تا با استفاده از آن‌ها، راحتی کودک در طول دوره‌ی نقاهت را تأمین کنید.

علل

شایع‌ترین علت ابتلا به بیماری دست، پا و دهان آلودگی با ویروس کوکساکی ویروس A16 می‌باشد. کوکساکی ویروس متعلق به گروهی از ویروس‌ها به نام انترو ویروس‌های غیر پولیویی می‌باشد. برخی دیگر از انواع انترو ویروس‌ها نیز در برخی از موارد باعث بیماری دست، پا و دهان می‌شوند. دهان، اصلی‌ترین راه ورود کوکساکی ویروس‌ها و ابتلا به بیماری دست، پا و دهان می‌باشد. این بیماری در طی تماس افراد با یکدیگر و از طریق موارد زیر منتقل می‌شود:

  • ترشحات بینی و گلو

  • بزاق

  • مایع درون تاول‌ها

  • مدفوع

  • قطره‌های ریز پخش شده در هوا پس از عطسه و سرفه

عوامل خطر

بیماری دست، پا و دهان در درجه‌ی اول کودکان زیر سن ۱۰ سال و به‌خصوص کودکان زیر ۵ سال را مبتلا می‌کند. کودکانی که در مراکز مراقبت از کودکان هستند به‌طور خاص در معرض خطر شیوع بیماری دست، پا و دهان قرار دارند چراکه این بیماری از طریق تماس افراد با یکدیگر منتقل شده و کودکان کم سن و سال در بیشترین خطر برای ابتلا به آن قرار دارند. کودکان معمولاً با افزایش سن و تولید آنتی‌بادی‌های ضد این بیماری در اثر قرار گرفتن در معرض ویروس عامل آن، نسبت به این بیماری مصونیت پیدا می‌کنند. بااین‌حال احتمال ابتلای جوانان و بزرگ‌سالان به این بیماری وجود خواهد داشت.

علائم و نشانه‌ها

تاول‌های ایجاد شده در اثر بیماری دست، پا و دهان قرمز بوده و یک حباب کوچک حاوی مایع در سر آن‌ها وجود دارد. این تاول‌ها معمولاً افتاده و یک زخم بر جای می‌گذارند که زخمی با قاعده‌ی قرمز رنگ خواهد بود. کف پاها و دست‌ها ممکن است دچار نوعی راش پوستی شود که شبیه به لکه‌ها یا تاول‌های قرمز رنگ می‌باشد. در برخی از موارد، یک راش صورتی ممکن است بر روی دیگر مناطق بدن ازجمله باسن و یا ران‌ها دیده شود. بااین‌حال برخی از کودکان مشکلی غیر از زخم در پشت گلو نخواهند داشت. تشخیص بیماری دست، پا و دهان در کودکان (به‌خصوص کودکان بسیار کم سن و سال) درصورتی‌که زخم‌ها فقط در درون دهان و گلو ایجاد شده باشند امری دشوار است. کودکان کم و سن و سال ممکن است نتوانند به والدین خود اطلاع دهند که به گلودرد مبتلا هستند ولی درصورتی‌که کودک شما دست از خوردن و آشامیدن برداشته و یا علاقه‌ی کمتری به این کار دارد، این می‌تواند نشانه‌ای از وجود یک مشکل باشد. همچنین ممکن است کودک مبتلا به بیماری دست، پا و دهان:

  • تب داشته باشد، به درد عضلانی دچار باشد و یا دیگر علائم شبیه به آنفولانزا را نشان دهد.

  • عصبی شده و یا بیشتر از حد عادی بخوابد

  • آب دهان او به‌طور غیرارادی خارج شود (به دلیل بلع دردناک)

  • تنها به مایعات خنک علاقه نشان دهد

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

بیماری دست، پا و دهان معمولاً یک بیماری خفیف است که تنها به مدت چند روز باعث تب و علائم و نشانه‌های نسبتاً خفیف می‌شود. درصورتی‌که زخم در دهان و یا گلو باعث ممانعت از آشامیدن مایعات توسط کودک شما شده است، با پزشک تماس بگیرید. همچنین درصورتی‌که پس از گذشت چند روز علائم بیماری کودک شما بدتر شده‌اند با پزشک تماس بگیرید.

آیا بیماری دست، پا و دهان واگیردار است؟

بله، ویروس این بیماری می‌تواند از طریق ترشحات بینی و گلو، مایع درون تاول‌ها و مدفوع منتشر شود. این بیماری در طول هفته‌ی اولی که کودک شما علائم آن را بروز می‌دهد بیشتری میزان واگیر را خواهد داشت ولی انتقال این ویروس در هفته‌های آتی نیز امکان پذیر خواهد بود. اگر کودک شما به مهدکودک و یا مدرسه می‌رود به مسئولین اطلاع دهید که کودک شما به بیماری دست، پا و دهان مبتلا شده است. بدین ترتیب آن‌ها می‌توانند والدین دیگر کودکان را مطلع کنند تا مراقب بروز علائم این بیماری در کودک خود باشند.

کودک خود را در خانه نگه دارید اگر:

  • تب دارد

  • به‌اندازه‌ی کافی سالم به نظر نمی‌رسد که بتواند در کلاس مشارکت کند

  • آب دهان او بیش‌ازحد بیرون می‌ریزد

  • بدن او تاول زده است (که معمولاً در عرض هفت روز خشک می‌شوند)

  • شاخص‌های مدرسه برای نگه داشتن کودک بیمار در خانه را دارد.

اگر مطمئن نیستید که کودک شما چه زمانی باید به مدرسه یا مهدکودک بازگردد، با پزشک او گفتگو کنید.

عوارض

شایع‌ترین عارضه‌ی بیماری دست، پا و دهان، کم‌آبی بدن است. این بیماری می‌تواند باعث ایجاد زخم در دهان و گلو شده و درنتیجه عمل بلع را دردناک و دشوار کند. کودک خود را به دقت تحت نظر داشته و مطمئن شوید که در طول دوره‌ی بیماری، او به‌اندازه‌ی کافی مایعات می‌خورد. درصورتی‌که کم‌آبی بدن شدید باشد، ممکن است تزریق وریدی (IV) مایعات ضروری باشد. بیماری دست، پا و دهان معمولاً یک بیماری خفیف است که تنها به مدت چند روز باعث تب و علائم و نشانه‌های نسبتاً خفیف می‌شود. نوع خاص و نادری از کوکساکی ویروس می‌تواند مغز را درگیر کرده و عوارض دیگری را ایجاد کند:

  • مننژیت ویروسی: این بیماری یک عفونت نادر و التهاب غشاهای (مننژ) احاطه‌کننده‌ی مغز و نخاع و مایع مغزی نخاعی می‌باشد.

  • انسفالیت: این بیماری شدید و احتمالاً کشنده یک التهاب مغزی در اثر آلوده شدن با ویروس می‌باشد. انسفالیت عارضه‌ی نادری است.

درمان

در صورت وجود درد و یا عصبی شدن کودک می‌توانید به او استامینوفن و ایبوپروفن بدهید. هیچ‌گاه به کودکان یا نوجوانان آسپرین ندهید. این کار می‌تواند سبب بروز عارضه‌ای نادر ولی جدی به نام سندرم ری شود. خوراکی‌های سرد مانند بستنی، یخ در بهشت و یخمک می‌توانند با بی‌حس کردن ناحیه مفید واقع شده و روش درمانی خوشایندی برای کودکانی با دشواری‌های بلع باشند (حتی برای کودکانی بدون مشکل بلع!). از مصرف نوشیدنی‌های داغ، نوشابه و خوراکی‌های اسیدی (آب مرکبات، سس گوجه و غیره) خودداری کنید چراکه این خوراکی‌ها می‌توانند درد را تشدید کنند. کودکان مبتلا به تاول بر روی دست و پاها باید این نواحی را تمیز و در معرض هوا نگه دارند. پوست این نواحی را با آب ولرم و صابون شسته و آن را خشک‌کنید. اگر یکی از تاول‌ها ترکید، مقداری پماد آنتی‌بیوتیک بر روی آن مالیده و آن را با یک چسب زخم کوچک بپوشانید تا از عفونی شدن زخم جلوگیری شود. مطمئن شوید که کودک شما مقادیر کافی مایعات می‌نوشد تا آب بدن او کم نشود. اگر کودک شما عصبی باقی‌مانده، نمی‌توانید او را آرام کنید، تنبل شده و یا علائم بیماری او در حال بدتر شدن هستند، با پزشک تماس بگیرید. همچنین در صورت مشاهده‌ی علائم کم‌آبی بدن مانند خشک و چسبنده شدن دهان، خشک شدن چشم‌ها و کاهش میزان ادرار، با پزشک تماس بگیرید.

پیشگیری

برای پیشگیری از انتشار بیماری دست، پا و دهان، کودک خود را تا زمانی که تب داشته و یا تاول‌ها بر روی پوست یا دهان او وجود دارند به مدرسه یا مهدکودک نبرید. شستشوی دست‌ها بهترین راه برای پیشگیری است. به همه‌ی افراد خانواده‌ی خود یادآوری کنید تا دست‌های خود را به‌طور مکرر و کامل بشویند به‌خصوص پس از رفتن به دستشویی و یا تعویض پوشک کودک و همچنین قبل از آشپزی یا غذا خوردن. اسباب‌بازی‌های موجود در مراکز مراقبت از کودکان باید به‌طور دائم با استفاده از مواد ضدعفونی تمیز شوند چراکه بسیاری از ویروس‌ها می‌توانند به مدت چند روز بر روی اجسام زنده بمانند. منبع

پیوند سر انسان

ممکن است شبیه به یکی از فیلم‌های ترسناک آمریکایی به نظر برسد اما دو جراح در کشور چین در حال توسعه تکنیکی هستند تا اولین پیوند سر انسان در جهان را انجام دهند. پزشک معروف ایتالیایی سرجیو کاناورو و جراح چینی با نام ژیائوپینگ رِن قصد دارند با انتقال جریان برق به بدنی که سرش توسط میله‌های فلزی به گردنش متصل شده عمل پیوند سر انسان را انجام دهند. آن‌ها می‌گویند این تکنیک می‌تواند به کسانی که معلولیت قطع نخایی دارند قدرت دوباره راه رفتن بدهد. این دو جراح معروف چند ماه پیش به سبب اعلام انجام این عمل روی جسد انسان بسیار مورد خشم و نکوهش جامعه پزشکی جهانی قرار گرفتند. آن‌ها می‌گوید در طول یک عمل ۱۸ ساعته، جراحان چینی نشان دادند که متصل کردن موفقیت آمیز دوباره نخاع، اعصاب و رگ‌های خونی یک سر بریده انجام پذیر است.
پیوند سر انسان

بسیاری از دانشمندان در جوامع علمی این آزمایش را بدون اعتبار علمی و ارزش‌های پزشکی خوانده‌اند و از لحاظ اخلاقی نیز این عمل را زیر سوال برده‌اند. یکی از دانشمندان حوزه علوم اعصاب از دانشگاه آکسفورد، پیوند سر انسان زنده را اینگونه توصیف کرده: «چیزی کمتر از یک جنایت نیست». در یک مصاحبه، پروفسور رِن ۵۶ ساله اصرار می‌ورزد که اگرچه پروژه آن‌ها جنجال برانگیز شده اما برای نجات جان انسان‌هایی که مغزشان زنده است ولی بدنشان مرده لازم است. این افراد شامل کسانی می‌شود که از بیماری‌های دژنراتیو عصبی-عضلانی، نقص اعضای و ارگان‌های بدن و سرطان‌های بدخیم رنج می‌برند. به گفته رن تمرکز فعلی پروژه روی افرادی است که معلولیت و یا آسیب دیدگی‌های نخاعی از تصادفات و یا دیگر دلایل دارند. پروفسور رن می‌گوید: «این بیماران در حال حاضر درمان خاصی ندارند و آمار مرگ و میرشان بسیار بسیار بالا است. بنابراین من سعی می‌کنم این تکنیک را به نفع این بیماران برگردانم. این عمده استراتژی من برای آینده است». در این مورد بیشتر بخوانید:

پروفسور رن در ایالات متحده تحصیلات خود را پشت سر گذاشته و همکارش پروفسور کاناورو نیز که مدیریت گروه Turin Advanced Neuromodulation را به عهده دارد چندین دهه است که پیرامون پیوند سر انسان صحبت می‌کند. هر دوی این دانشمندان اما تاکنون شواهد علمی بسیار اندکی راجع به فعالیت‌هایشان به نمایش گذاشته‌اند ولی ادعا می‌کنند که چندین عمل موفق آزمایشگاهی روی موش، رَت (موش صحرایی) و سگ انجام داده‌اند و همه آن‌ها زنده از عمل بیرون آمده‌اند و برخی از قابلیت‌های حرکتی‌شان را هم بازیافتند. پروفسور کاناورو پس از انجام عمل روی جسد انسان اعلام کرد که پیوند سر انسان زنده قریب الوقوع و شدنی است. این عمل در شرایطی انجام می‌شود که سر بریده یک انسان باید در شرایط سرمای شدید و در حالی که دو پمپ اکسیژن و خون وارد آن شده‌اند زنده نگه داشته شود. جراحان از نوعی چسب به نام پلی اتیلن گلیکول استفاده می‌کنند تا سر بریده داوطلب را به نخاع بدن اهدا کننده پیوند دهند. این فرد زنده می‌ماند اما تا یک ماه در کما خواهد بود تا سر و بدن اتصالات شبکه‌ای خود را برقرار سازند.

دکتر مارک هاردی از متخصصین و پیشتازان جراحی‌های پیوند اعضا می‌گوید در حالی که کار پروفسور رن روی حیوانات بسیار تحسین می‌شود ولی تکنیک او روی انسان قابل برگرداندن نیست. او در گفتگو با CNBC گفته که پلی اتیلن گلیکول برای انسان سمی است گرچه راه‌های دیگری برای پیوست دادن احتمالی سر به نخاع وجود دارد. از نگاه دکتر هاردی، انجام این عمل شاید تا ۱۰ الی ۱۲ سال دیگر قابل انجام باشد. پس از اعلام کاناورو مبنی بر آزمایش روی بدن انسان غیر زنده، انتقادها از وی بالا گرفت. دکتر جیمز فیلدز از محققین مرکز پیوند بیمارستان دانشگاه منچستر جنوبی و عضو سرویس بهداشت ملی انگلستان می‌گوید: «تا زمانی که کاناورو یا رن شواهد واقعی ارائه ندهند که می‌توانند پیوند سر یا بهتر است بگویم پیوند کل بدن را روی یک حیوان بزرگ انجام دهند و اعمال کافی حیاتی برای زندگی داشته باشد، کل این پروژه از لحاظ اخلاقی غلط است.» اما اگر هدف مقابله با فناپذیری باشد چطور؟ در هر صورت، برای آنکه یک انسان زنده بماند باید یک شخص بمیرد تا بدن او به سر شخص دیگر پیوند زده بشود. اگر هدف کاناورو مقابله با قوانین طبیعت است، پس بدن اهدا کننده باید از کجا بیاید؟ آیا کاناورو موضوعاتی نظیر پس زدن ارگان‌ها را در نظر گرفته است؟

دکتر جان اشنوپ، پروفسور دانشگاه آکسفورد می‌گوید بعید می‌دانم کمیته اخلاق در یک انستیتو تحقیقاتی یا بالینی طی سال‌های پیش رو به پیوند سر انسان چراغ سبز نشان دهد و در شرایط فعلی اقدام به چنین عملی دست کمی از یک جنایت ندارد. او می‌گوید: «به عنوان یک دانشمند علوم اعصاب واقعا می‌خواهم که عموم مردم مطمئن شوند که نه من و نه همکارانم فکر نمی‌کنیم که بریدن سر انسان زنده برای یک آزمایش با احتمال پیروزی اندک قابل پذیرفتن است.» پروفسور رن اما چنین اعتقادی ندارد و با اطمینان بیشتری در مورد فعالیت خود می‌گوید. سال گذشته وقتی روی یک سگ این عمل انجام شد، این حیوان زنده ماند و دو هفته بعد از عمل شروع به راه رفتن و دو ماه بعد شروع به دویدن کرد. یک سال بعد نتایج از نگان پروفسور رن مطلوب بود ولی طرز راه رفتن و حرکت بدن این سگ همراه با ایراداتی است.

پیوند سر انسان

 سر پیوند خورده یک موش صحرایی به بدن بی جان یک موش دیگر.

پس از تست کامل روی حیواناتی نظیر موش و سگ و البته جسد انسان و پیوند سر یک جسد به بدن یک فرد مرده دیگر، کاناورو و رن معتقدند که آماده هستند تا به زودی عمل پیوند سر انسان را روی سوژه‌های زنده انجام دهند. در این حالت، باید سر یک انسان زنده از بدنش بریده و جدا شود. درست حدس زدید. سر این فرد باید بریده شود آن هم وقتی که هنوز زنده است (ولی احتمالا در حالت بیهوشی). پس از اینکه سر وی از تنش جدا شد، بدن این فرد دیگر کاربردی ندارد و می‌توان از آن به مقاصد دیگر نظیر اهدای اعضای سالم استفاده کرد ولی برای پیوند به یک سر دیگر کاربردی ندارد. سر یک شخص دیگر که جان خود را از دست داده نیز بریده می‌شود و از آنجایی که این شخص قادر به بازگشت به حیات نیست، سر او کاربری ندارد و به دور انداخته می‌شود (احتمالا) ولی بدن او با بخش‌های مهمی از نخاعش در اتاق عمل به کمک سر تازه بریده شده فرد زنده می‌آید. سر بریده شده فرد زنده که در شرایط سرمای بسیار شدید و تزریق اکسیژن و خون مصنوعی هنوز زنده مانده و از بین نرفته است با ماده‌ای به نام پلی اتیلن گلیکول به بدن فرد مرده پیوند داده می‌شود و رگ‌ها و دیگر راه‌های ارتباطی بدن‌ها به یکدیگر وصل می‌شود. بعد از چند ماه ماندن در کما و بهبود فیزیکی، فرد می‌تواند به هوش بیاید و آن موقع می‌توان فهمید که قابلیت‌های حرکتی‌اش تا چه حد کار می‌کند و پیوند سر موفق بوده یا نه. همه این‌ها در حالی است که فرد در طول این پروسه پیچیده زنده بماند. منبع

نقشه اتصالات عصبی مغز و نخاع

محققان برای اولین بار در جهان، نقشه اتصالات عصبی مغز و نخاع را تدوین کردند. این نقشه زمینه را برای توانبخشی دوباره افراد دچار معلولیت به دلیل آسیب دیدگی سیستم عصبی مرکزی در اثر تصادف، سکته یا بیماری را فراهم می کند. این نقشه همچنین امکان انتخاب مناسب ترین اتصالات نورون‌های نخاعی را برای ترمیم و بازیابی توان حرکتی در بیماران مبتلا به معلولیت فراهم می‌کند. تاکنون ساختار اتصالات موجود بین شبکه عصبی نخاعی و مغز و عملکرد سازگار این دو سیستم عصبی مورد تحقیق و بررسی قرار نگرفته است. این در حالی است که انجام کوچکترین امور مانند برداشتن یک شی از روی زمین، نیازمند هماهنگی کامل بین این دو شبکه عصبی است. در حال حاضر محققان به دنبال روش‌های جدید برای ترمیم ساختار عصبی اولیه با هدف بازیابی توان حرکتی افراد معلول هستند تا با استفاده از نقشه اتصالات عصبی مغز و نخاع بتوانند مناسب ترین اتصالات را با استفاده از این روش‌های جدید ترمیم کنند. به اعتقاد محققان پیش از استفاده از این راهکار برای درمان معلولیت در انسان‌ها نیاز به تحقیقات بیشتری است، اما این اطلاعات برای اتخاذ استراتژی‌های درمانی در آینده، بسیار مفید است. منبع

پیوند موفق سلول بنیادی به نخاع میمون

تیمی از متخصصین علوم اعصاب و جراحان توانسته‌اند سلول‌های پیش‌ساز عصبی انسانی را با موفقیت به میمون‌های رزوس مدل شده برای آسیب نخاعی پیوند کنند. این گرافت‌ها نه تنها زنده مانند بلکه رشد کرده و هزاران آکسون و سیناپس انسانی را تشکیل داده و عملکرد اندام حرکتی جلویی را در این میمون‌ها بهبود بخشیدند.

بیش از سه دهه، پژوهش‌ها در زمینه آسیب‌های نخاعی به آهستگی رو به جلو حرکت کرده‌اند تا به هدف نهایی که ترمیم و بازسازی آکسون‌های آسیب دیده طویل و مورد نیاز برای احیای عملکرد فیزیکی است، نزدیک شوند. در حالی که در مطالعه روی مدل‌های جانوری کوچک پیشرفتهای قابل توجهی بدست آمده است اما نیاز به انجام این مطالعات روی مدلهای بزرگ و شبیه به انسان یک نیاز مبرم بوده است. این مطالعه نشان داده است که روشهای گرافت کردن مورد استفاده در جوندگان در مورد پریمات‌های غیر انسانی بزرگ کارایی ندارد و در زمینه مقیاس، سرکوب ایمنی، زمان بندی و سایر ویژگیهای روش مورد استفاده باید تغییراتی صورت گیرد. به همین دلیل سعی در استفاده از سلول درمانی‌ها برای کارآزمایی‌های بالینی انسانی بدون این که این درمان‌ها پیش از این از فیلتر استفاده در جانوران بزرگ و پریمات غیر انسانی عبور نکرده باشند، ریسک زیادی را به دنبال خواهد داشت. رشد و تکثیر موفقیت آمیز سلول‌های بنیادی دارای عملکرد پیوند شده به آسیب‌های طناب نخاعی دچار چندین چالش زیستی و ذاتی است. برای مثال، ناحیه پیرامون منطقه آسیب دیده(ماتریکس خارج سلولی) با ایجاد اسکارهای سطحی رشد این سلول‌ها را متوقف کرده و مانع از شکل گیری و عملکرد آنها می‌شود. در جایگاه آسیب مقادیر زیادی از پروتئین‌های میلین مهاری وجود دارد و این در حالی است که این جایگاه‌ها فاقد فاکتورهای پیشبرنده رشد مانند نوروتروفین‌ها هستند که بازسازی آکسون‌ها و سیناپس‌های عصبی را ترغیب میکند.

در مطالعه‌ای جدید محققین از سلول‌های پیش ساز عصبی مشتق از طناب نخاعی انسانی در میمون‌های رزوس مدل شده برای آسیب طناب نخاعی استفاده کردند. این سلول‌های پیش ساز عصبی از طناب نخاعی جنین ۸ هفته‌ای انسانی مشتق شدند که دارای برنامه رشد فعالی بودند که قادرند کشیدگی آکسون را حمایت کنند و به مهارکننده‌های موجود در سیستم عصبی مرکزی بالغ غیر حساس هستند. دو هفته بعد از آسیب اولیه، محققین ۲۰ میلیون سلول پیش ساز عصبی را به جایگاه آسیب نخاعی میمون‌ها پیوند کردند که با کوکتیلی از فاکتورهای رشد و داروهای سرکوب کننده ایمنی نیز حمایت می‌شدند. طی ۹ ماه بعد، گرافت‌ها رشد کرده و مارکرهای عصبی کلیدی را بیان کردند و صدها هزار آکسون را از خلال جایگاه آسیب به سلول‌ها و بافت آسیب ندیده سمت دیگر ناحیه آسیب فرستادند. طی ماه‌های بعد مشاهده شد که میمون‌ها توانستند ریکاوی نسبی را حرکت اندام حرکتی جلویی شان که دچار مشکل شده بود، نشان دهند. جالب این که محققین بازسازی آکسون‌های کورتیکواسپاینال به جایگاه‌های آسیب را نشان دادند که برای حرکات ارادی در انسان‌ها ضروری است. این اولین داده تایید شده مبنی بر بازسازی آسیب نخاعی در مدل پریمات غیر انسانی بود که می‌تواند راه گشای استفاده از این سلول درمانی‌ها برای کارآزمایی‌های بالینی شود. منبع

دریای خلیج فارس

در دید و بازدید نوروزی، در منزل وزیر جنگ(مادرزن)، فرمانده ستاد مشترک نیروهای مسلح(خواهرزن) نیز با فرزندانش حضور داشتند. پسرخاله‌ی پسرم که در بوشهر مشغول خدمت سربازیست بهم گفت: اون چیزی را که بهم سفارش‌داده بودی را آوردم. اول کمی گیج شدم!؟ چیزی یادم نبود. کلی فکر کردم تا یآدم آمد که قبلا خواسته بودم وقتی میآد مرخصی برام اندازه یک بطری آب معدنی، از آب خلیج فارس بیآورد. گفتم: آب دریا آوردی!؟ گفت: تا اونجایی که امکان داشت رفتم داخل دریا و از آب تمیز دریا برداشتم و آوردم. این کارش بسیار غافلگیر و خوشحالم کرد، چراکه براش مهم بودم و بیادش بودم، و اینکه الان یه بطری از آبی را در خانه دارم که در خانه هیچکس یافت نمی‌شود. حتما از آب دریا خواهم نوشید، حتما با مقداری از اون دوغ خلیج فارسی درست می‌کنم و می‌نوشم. و حتما در زمان مناسب درب بطری را باز میکنم تا خانه پر از انرژی دریای خلیج فارس شود.

ته‌بندی: گذشتگان که امکانات کافی نداشتند گفته بودن: آب دریا را اگر نتوان کشید…….هم به قدر تشنگی باید چشید.