سنگ کلیه

انواع سنگ کلیه سنگ کلیه دراثرکریستال حاصل از نمک و مواد موجود درا د را ربه وجود می آید، که به تدریج اندازه ی آن بزرگ می شود. سنگ های کلیه علایم و جنبه های بالینی مشابهی دارند، ولی نوع بیماری ودرمان آنها متفاوت است. براساس مطالعات درازمدت، در بسیاری ازموارد احتمال عود مجدد وجود دارد، لذا سنگ دفع شده باید تجزیه شده و ارزیابی های لازم روی بیمار صورت گیرد. افزایش فیبر غذایی، سبب کاهش عوامل خطر تشکیل سنگ به خصوص سنگ های کلسیمی می شود. عوامل زمینه ساز بروز سنگ های کلیه:۱- کم تحرکی: کم تحرکی که مثلاً در هنگام بیماری یا ناتوانی رخ می دهد، می تواند سبب برداشت کلسیم بیشتری از استخوان شده ، لذا غلظت کلسیم در ادرار افزایش می یابد.۲- پرکاری تیروئید: پرکاری تیروئید اولیه، سبب افزایش دفع کلسیم می شود. حدود دوسوم افرادی که بیماری غد د درون ریز دارند، مبتلا به سنگ کلیه می شوند. در عین حال این اختلال تنها ۵% موارد سنگ های کلسیمی را در بر می گیرد.۳- اسیدوز توبولی کلیه: در اثر نقص در تولید آمونیاک به وسیله ی کلیه، افزایش دفع کلسیم (توسط کلیه) ایجاد می شود.۴- مصرف زیاد نمک :براساس مطالعات، مصرف زیاد نمک سبب افزایش دفع کلسیم درادرار می شود.۵- افزایش کلسیم ادرار با علت ناشناخته : برخی افراد حتی با مصرف رژیم غذایی کم کلسیم، به دلایل ناشناخته روزانه تا ۵۰۰ میلی گرم کلسیم دفع می کنند.۶- افزایش اگزالات ادرار: حدود نیمی از سنگ های کلسیمی به این ترکیب متصل می شوند.اگزالات به طور طبیعی تنها در چند ماده ی غذایی وجود دارد و دسترسی بدن به اگزالات
به میزان جذب و دفع آن بستگی دارد، که در همه ی افراد این نسبت یکسان نیست
.مطالعات انجام شده بر روی افراد سالم داوطلب، نشان داده است که در مورد تمام غذاها همچنان که اگزالات غذا افزایش می یابد، دفع اگزالات ادراری به همان نسبت بالا نمی رود. تنها هشت ماده ی غذایی سبب افزایش دفع ادراری اگزالات می شوند. این مواد غذایی
شامل: اسفناج،
 ریواس ، چغندر ، آجیل، شکلات ، چای ، سبوس گندم و توت فرنگی هستند. به طور طبیعی مقدار اسید اگزالیک دفع شده در ادرار، نباید بیشتر از ۴۰-۱۰میلی گرم در روز باشد تنها ۱۰% این میزان از رژیم غذایی حاصل می شود، بقیه ی آن،حاصل سوخت و ساز داخلی است.اختلالات گوارشی توام با سوء جذب، معمول ترین علت افزایش دفع ادراری اگزالات می باشند که در بیماری ها یی مانند کرون و سلیاک دیده می شود. زیرا چربی جذب نشده،
کلسیم را در روده باند می کند و در نتیجه جذب اگزالات افزایش می یابد
.یک اختلال ژنتیکی نادر نیز باعث افزایش اگزالات در ادرار می شود که در نتیجه سنگ های اگزالات کلسیم عود کننده، ایجاد می شوند که نهایتاً نارسایی کلیه ایجاد می شود.این افراد معمولاً قبل از رسیدن به دهه ی سوم زندگی تلف می شوند.۷- پروتئین حیوانی: رژیم غذایی پر پروتئین همراه با افزایش دفع کلسیم، اگزالات و اورات است. در واقع مصرف زیاد پروتئین حیوانی با بار اسیدی آن (۱ میلی اکی والان هیدرژن در هر گرم پروتئین ) سبب افزایش دفع کلسیم می شود. لذا برخی محققان، رژیم های غذایی گیاهی را به افراد مستعد ابتلا به سنگ های کلیه توصیه می کنند.۸- فیبر غذایی: افزایش فیبر غذایی، سبب کاهش عوامل خطر تشکیل سنگ به خصوص سنگ های کلسیمی می شود.
 انواع سنگ های کلیه:۱-سنگ های اگزالات و فسفات کلسیم: حدود ۸۰% سنگ های کلیه، از جنس اگزالات کلسیم هستند و بروز این نوع سنگ کلیه بیشتر در سنین میانسالی است. از جمله علل دیگر، پرکاری تیروئید، افزایش اسید اوریک ادرار، اسیدوز توبولی کلیه، افزایش اگزالات ادرار و افزایش کلسیم ادرار می باشد. درمان اولیه شامل برطرف کردن عامل اصلی است.برای مثال در درمان پرکاری تیروئید، غده ی تیروئید برداشته می شود. در اسیدوز توبولی کلیه، درمان بیکربناتی و پتاسیمی است.۲- سنگ هایSTRUVITE: این سنگ ها از نظر شیوع، بعد از سنگ های کلسیمی هستند که حاوی آمونیوم، فسفات و منیزیم می باشند. در واقع این سنگ ها حدود ۱۵-۵% موارد سنگ کلیه را تشکیل می دهند.این سنگ ها با عفونت های سیستم ادراری ارتباط دارند، به این علت به آنها سنگ های عفونی گفته می شود. عامل بیماری زایی که عفونت ایجاد می کند، PROTEUS MIRABILIS است. این عامل بیماری زا، یک باکتری حاوی اوره آز است که اوره را می شکند. این آنزیم، اوره را به آمونیاک تبدیل می کند. در نتیجهPH ادرار را قلیایی می نماید. در این محیط قلیایی، STRUVITE رسوب می کند و بزرگ می گردد. معمولاً این سنگ ها با جراحی برداشته می شوند.
۳- سنگ های اسید اوریکی: این سنگ ها حدود ۴% موارد سنگ کلیه را تشکیل می دهند.افزایش دفع اسید اوریک، در اثر اختلال در سوخت و ساز واسطه ای پورین ها رخ می دهد، که در بیماری نقرس دیده می شود. البته ممکن است در اثر بیماری های تحلیل برنده ی دیگر نیز، که سبب شکسته شدن سریع عضلات می شوند، هم به وجود آید.
۴- سنگ های سیستئینی: این سنگ ها حدود ۱% موارد سنگ کلیه را تشکیل می دهند. این بیماری ژنتیکی نسبتاً نادر، در اثر اختلال ژنتیکی در بازجذب کلیوی اسید آمینه ی سیستئین رخ می دهد. لذا این ترکیب در ادرار تجمع می یابد. به این وضعیت، سیستینئوری ( وجود سیستئین در ادرار) گفته می شود. علت این اختلال ژنتیکی است. لذا در سنین کودکی بروز می کند و معمولاً سابقه ی خانوادگی نیز دارد. این بیماری یکی از معمول ترین علت های سنگ کلیه در دوران کودکی و قبل از بلوغ است.رژیم غذایی ضد سنگ کلیه ما سراغ دکتر علی کشاورز، متخصص تغذیه و رژیم درمانی رفتیم تا ببینیم برای پیش گیری و درمان سنگ کلیه، بهترین رژیم غذایی کدام است؟ درباره سختی و درد بیماری سنگ کلیه حرف و حدیث بسیار است. این که دردش از سخت‌ترین دردهاست و اگر کسی مبتلا شد، همیشه خطر عود مجدد وجود دارد و باید خوردن بعضی از غذاها را برای همیشه کنار بگذارد و چنین و چنان. به تمام این حرف‌ها اضافه کنید روش‌های غیرعلمی درمان‌های سنتی را مثل خوردن جوشانده حلزون و کارهای عجیب و غریب دیگری که هرکدام ممکن است زمینه ابتلا به بیماری جدیدی را فراهم کند.ولی متخصصان تغذیه درباره این بیماری چه می‌گویند؟ آیا برای این بیماری هم رژیم درمانی خاصی وجود دارد؟ پاسخ به سوال بالا مثبت است. بگذارید در همین ابتدای کار بگویم تغذیه تأثیر انکارناپذیری روی این بیماری مزمن کلیوی دارد و شما با رعایت یک سری اصول تغذیه ای می‌توانید از ابتلا به این بیماری پیش گیری کنید یا اگر دچار هستید به درمان خودتان کمک کنید.همه پزشکان معالج هم به بیماران رژیم غذایی خاصی را توصیه می‌کنند.البته درستش این است که رژیم غذایی بیماران مبتلا به سنگ کلیه را متخصصان تغذیه تجویز کنند.ما هم سراغ دکتر علی کشاورز، متخصص تغذیه و رژیم درمانی رفتیم تا ببینیم برای پیش گیری و درمان سنگ کلیه، بهترین رژیم غذایی کدام است؟دکتر کشاورز می‌گوید: برای تجویز رژیم پیشگیری از سنگ کلیه، آدم‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند: آن‌هایی که مستعد ابتلا به این بیماری هستند و آن‌هایی که مستعد نیستند.اگر شما جزو آن دسته از افرادی هستید که تا به حال سنگ کلیه نداشته اید و هیچ کدام از اعضای خانواده تان هم سابقه این بیماری را ندارند فقط کافی است یک رژیم پیش گیرانه ساده را رعایت کنید، یعنی عادت‌های غذایی نادرستی را که ممکن است به ایجاد سنگ کلیه منجر شوند،‌ترک کنید.بدترین عادت غذایی کهمی‌تواند باعث سنگ کلیه شود، کم نوشیدن آب است. اگر  شما عادت دارید برای نوشیدن مایعات آن قدر صبر کنید تا تشنگی به سراغتان بیاید، بدانید که کلیه‌هایتان را در معرض خطر سنگ سازی قرار داده اید. او ادامه می‌دهد: انسان باید آن قدر مایعات بنوشد که احساس تشنگی نداشته باشد چون احساس تشنگی به این معناست که بدن لااقل دو درصد آب از دست داده است. البته گه گاه احساس تشنگی کاملا طبیعی است ولی اگر افراد در شرایط کاری یا محیطی خاصی قرار دارند که به علت فعالیت زیاد یا تعریق، مدام تشنه می‌شوند، این خطرناک است و می‌تواند باعث رسوب کردن املاح در کلیه‌ها و ایجاد سنگ شود.البته در این قسمت، روی سخن دکتر کشاورز بیشتر به افرادی است که به خاطر اجتناب از اجابت مزاج‌های مکرر از نوشیدن مایعات خودداری می‌کنند به خصوص آقایان در سنین بالا به خاطر مشکل پروستات، نوشیدن مایعات را کم می‌کنند تا شب‌ها مجبور نباشند برای اجابت مزاج چند بار بیدار شوند.درحالی که این کار بسیار خطرناک است، هم خطر سکته را زیاد می‌کند و هم کلیه‌ها را در معرض نابودی قرار می‌دهد.»نوشیدن آب، به مقدار کافی، حرف اول را در پیش گیری و حتی درمان سنگ کلیه می‌زند. به این‌ترتیب که اگر شما تا به حال سنگ کلیه نداشته اید و می‌خواهید هیچ وقت هم نداشته باشید، آب بنوشید. اگر قبلا سنگ کلیه داشته اید و می‌خواهید عود نکند، آب بنوشید و اگر در حال حاضر به این بیماری مبتلا هستید، باز هم تا می‌توانید آب بنوشید.اما بحث درمان سنگ کلیه، برای این بخش هم دکتر کشاورز، نوشیدن مایعات فراوان را قبل از هرچیز توصیه می‌کند تا به دفع هرچه سریع‌تر سنگ‌ها کمک کند.پرهیز غذایی در بیماران سنگ کلیه ای بسیار مهم است. این بخش از ماجرا بسته به جنس و‌ترکیب سنگ‌ها تفاوت دارد؛ به گفته این مختصص عمده سنگ‌های کلیوی از جنس اگزالات کلسیم هستند و کسانی که این نوع سنگ را دارند یا قبلا داشته اند، نباید در مصرف لبنیات افراط کنند. البته گاهی بیماران می‌آیند و می‌گویند پزشک معالج توصیه کرده به طور کلی مصرف لبنیات را قطع کنند که این اشتباه است چون لبنیات بهترین منبع کلسیم مورد نیاز بدن است و اگر به بدن نرسد، پس از مدتی خطر پوکی استخوان و آسیب جدی به دندان‌ها را در پی دارد.دکتر کشاورز تأکید می‌کند: هر فردی روزانه دو واحد لبنیات احتیاج دارد. هر واحد لبنیات معادل یک لیوان شیر یا یک قوطی کبریت پنیر یا دو پیاله ماست است. با این حساب، کسانی که سنگ اگزالات کلسیم دارند یا قبلا دفع کرده اند و می‌ترسند دوباره دچار این بیماری شوند، بهتر است به همان روزانه دو واحد لبنیات اکتفا کنند تا هم کلسیم بدنشان تأمین شود و هم از خطرات سنگ کلیه در امان باشند.او در ادامه به ماجرایی اشاره می‌کند که می‌تواند ثابت کند مبتلایان به سنگ کلیه اگر در مصرف لبنیات افراط نکنند، هیچ وقت دچار بازگشت بیماری نخواهند شد:«۳۰ سال پیش وقتی از فرانسه به ایران برگشتم، با یکی از دوستانم که به تازگی سنگ کلیه اش را جراحی کرده بود در رستورانی دیدار کردیم. موقع سفارش غذا از او پرسیدم ماست سفارش نمی دهی؟ او جواب داد مدت‌هاست حسرت خوردن یک پیاله ماست یا یک لیوان دوغ به دلم مانده اما پزشکم مصرف لبنیات را برایم قدغن کرده است.من به او اطمینان دادم که اگر ۲ واحد در روز لبنیات بخورد هیچ مشکلی برایش پیش نمی آید و الان که ۳۰ سال از آن دوران می‌گذرد او با وجود مصرف روزانه دو واحد لبنیات، حتی یک بار هم سنگ کلیه اش عود نکرده است.»اما کسانی که دچار سنگ کلیه از نوع اوراتی یا سیستئینی هستند باید مصرف گوشت‌ها، گوشت قرمز و سفید، ماهی و مرغ را محدود کنند.دکتر کشاورز باز هم تأکید می‌کند: این مواد از برنامه غذایی حذف نشوند بلکه فقط محدود شوند. روی و آهن، به میزان لازم سوال دیگر ما از این متخصص تغذیه، این است که آیا مصرف مکمل‌هایی مثل قرص کلسیم، روی و آهن می‌تواند باعث ایجاد یا عود سنگ کلیه شود؟ او این طور جواب می‌دهد: «اگر فرد، مستعد سنگ کلیه نباشد، خوردن قرص کلسیم به دستور متخصص هیچ مشکلی را ایجاد نمی کند چون همان طور که گفتیم هر فرد سالم از یک سالگی تا آخر عمر می‌تواند روزانه ۵/۲ گرم کلسیم مصرف کند که معادل مقدار زیادی لبنیات است؛ مثلا یک لیوان شیر فقط ۲۵۰ میلی گرم کلسیم دارد و اگر یک آدم سالم روزی یک لیتر شیر هم بخورد مشکلی پیش نمی آید. این فرد دیگر احتیاجی به مصرف مکمل کلسیم ندارد و این مکمل‌ها برای کسانی است که لبنیات نمی خورند. این‌ها اگر روزی سه تا قرص کلسیم همراه آب فراوان بخورند، خطری ندارد.» وی، مصرف قرص آهن برای خانم‌ها را هم به خصوص در سنین بلوغ امری لازم و بی خطر می‌داند ولی در آقایان این مکمل باید با تجویز متخصص مصرف شود.مکمل روی هم فقط در موارد خاصی مثل ریزش مویا پایین بودن رشد قدی کودکان آن هم با دستور متخصص و در دوره‌های زمانی کوتاه دو سه ماهه باید مصرف شود؛  یعنی اگر خودسرانه و در درازمدت مصرف شود، ممکن است مشکلاتی را در پی داشته باشد. منبع تبیان

پیآمد: پزشکان میگن: اگه حداقل روزی ۸لیوان آب آهک هم بخورید گرفتار سنگ کلیه نمیشید، چند روز پیش روی داروی بیرون روی اونقدر آب خوردم که از دماغم آب زد بیرون

یک دیدگاه برای ”سنگ کلیه

  1. سلام آقا مهرداد عزیز
    اطلاعات خوبی بود ممنون#flower
    همسر من بخاطر جلوگیری از سنگ کلیه همیشه و همه جا یه شیشه آب همراهش هست و البته از وقتی هم که از پارچهای آب که مجهز به فیلتر هست استفاده میکنیم خوشبختانه کلیه های سنگ سازش مدتی هست دیگه سنگ سازی رو تعطیل کردن
    شاد و پیروز باشی#flower #flower #flower

  2. سلام .خوب ومفیده ممنون . اما ماشالله چقدرزیاد بود !!منم دوباری سنگ ازنوع دو راگرفتم . ولی مدتیه که خداراشکرمشکلی ندارم . شایدهم تواین چندسال تحرکم بیشترشده ولی خودم وچندتا ازدوستام هم آب لیمووعسل راامتحان کردیم خیلی تاثیرخوبی روی عفونت ادارا داره . (صبح ناشتا) . انشالله موفق وسلامت باشید .

  3. درود بر مهرداد خان/
    امیدوارم کلیه های شما سالم باشه
    من اسکن گرفتم و کلیه ی راستم ۵۰٪ کارایی داره و چپ نیز آسیب دیده ست!
    عمو مهرداد اسکن از کلیه ها داشتی؟

  4. سلام. نه عمو مهرداد منظورم سونو نیست! اسکن از کلیه ها فرق فوکوله! مواد رادیواکتیو تزریق میکنن و عکس میگیرن تا عملکرد کلیه ها مشخص بشه. اگر سابقه ی هیدرونفروز و ریفلاکس داشتی حتما اسکن بگیر…

  5. سلام رفیق
    راستش وبلاگ بعضی از دوستان رو که نگاه می کردم دیدم بعضی از دوستان عزیز زحمت کشیدن اومدن و می گن
    وبلاگ پر محتویی داری یه سری به وبلاگ من هم بزن
    البته من که قصد این کار و ندارم
    فقط اومدم بگم
    خوشحالم که هستی
    باید از آرامش گل ها گذشت ، شادمان چون لحظه دیدار شد
    بهترین تسکین دل این جمله است ، باید از پیوند تو سرشار شد . . .

  6. سلام
    دستت درد نکنه خیلی مفید بود.
    (( غم و اندوه انسان به قدر همت اوست.امام علی علیه السلام/شنبه ۱۳رجب میلاد امام علی علیه السلام و روز پدر رو بهت تبریک میگم. ))

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.